پروژه پتروشیمی گلستان در بیراهه رکود یا در شاهراه امید؟

پروژه پتروشیمی گلستان در بیراهه رکود یا در شاهراه امید؟

هنوز معلوم نیست اجرای پروژه پتروشیمی گلستان که در گذشته با حرف‌ها و وعده‌های زیاد از سوی مسؤولان و نامزدهای انتخابات به یک نمایش تبلیغاتی مبدل شده بود امروز شاهراه امید برای تحقق آن گشوده شده و یا اینکه همچنان در بیراهه تعلل و رکود سِیر می‎کند!؟

به گزارش صحرانیوز ، شاید پتروشیمی را باید مقدمه توسعه استان گلستان برشمرد، موضوعی که گرچه کلنگ‌ آن ۱۳ سال پیش به زمین خورده ولی تقریباً ۹ سالی است که موتور توسعه استان گلستان از طریق ساخت پتروشیمی در این استان خاموش شده است.

در سال‌های گذشته نیز برخی مسؤولان صنعت پتروشیمی را یک صنعت منسوخ شده معرفی کردند و با این توجیه پرونده این پروژه را باز نکردند و بیش از ۹۰ هزار سهام‌دار را با پروژه پتروشیمی متضرر شدند.

حال اما دوباره فرمول وعده‎های شیرین برای اجرای شاید بزرگترین پروژه در استان گلستان بسته شده و از سرگریری ساخت این پروژه بار دیگر مورد توجه جدی سیدمناف هاشمی، استاندار گلستان قرار گرفته است تا بلکه گره کور این پروژه باز شود.

گرچه هنوز معلوم نیست انجام این پروژه که در گذشته با حرف‌ها و وعده‌های زیاد از سوی مسؤولان و نامزدهای انتخابات به یک نمایش تبلیغاتی مبدل شده بود امروز شاهراه امید برای تحقق آن گشوده شده و یا اینکه همچنان در بیراهه تعلل و رکود سِیر می‎کند!؟

به هر حال وعده‌های شیرین برخی مسؤولان و پیگیری‎های مصرانه استاندار گلستان برای اجرای این پروژه برخی امیدها را در دل‌ها زنده کرده و باید آخر و باید عاقبت وعده‌ها و ماجراجویی برخی از مسؤولان برای انجام این صنعت بزرگ در گلستان را به نظاره نشست.

از سویی دیگر به نظر می‎رسد نیاز است در راستای شفاف‌سازی بازرسی‌هایی نیز بر اتفاقات سرمایه‌گذاری‌های سهامداران بر این پروژه اتفاق بیفتد و بیلان مالی از سوی کسانی که متولی صیانت از سهام این افراد بودند ارائه شود.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان در خصوص این پروژه  می‎گوید؛ مطالبه مردم برای پتروشیمی مربوط به حال حاضر نیست و از اواخر دهه ۶۰ که پتروشیمی بجنورد مطرح بود مورد مطالبه مردم قرار گرفت و در نتیجه پیگیری‎های صورت‎گرفته، در سفر استانی هیئت دولت در اسفندماه سال ۱۳۸۴ مصوب شد و سال ۱۳۸۶ مجوزهای مربوط به این پروژه صادر شده و در سال ۱۳۸۸ زمین برای طرح پتروشیمی اختصاص پیدا کرد.

عباس اغنامی که اعتقاد دارد نقطه عطفی در روند پیگیری‎های پتروشیمی وجود دارد که مربوط به سال ۱۳۹۲ است، می‎افزاید؛ در اواخر بهمن‎ماه سال ۱۳۹۲ براساس ابلاغ سیاست‎های اصل ۴۴ قانون اساسی شرکت ملی پتروشیمی که سهام‎دار این شرکت بود از طرح خارج شد و همزمان با پتروشیمی گلستان دو پتروشیمی لردگان و زنجان آغاز شد و در آن زمان پتروشیمی گلستان دارای پیشرفت مناسب و روند کاری خوبی بود اما با بیرون آمدن شرکت پتروشیمی از سهام‎داری روند کار دچار وقفه شد.

وی ادامه می‎دهد؛ متأسفانه در همان زمان شرایط استفاده از تسهیلات از اعتبارات مصوب آنها در صندوق توسعه ملی به‎دلیل فقدان امکان تأمین وثیقه ممکن نبود زیرا اگر پروژه دولتی باشد دولت ضمانت لازم را می‎دهد و اگر پروژه از بخش خصوصی باشد باید ضمانت لازم داده شود که به‎دلیل عدم امکان تأمین وثیقه از طرف سهام‎داران این طرح با مشکل مواجه شد.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان تصریح می‎کند؛ اگرچه همه ما متعهد به پیگیری تعهدات دولتمردان هستیم اما پتروشیمی یک مجموعه و شرکت خصوصی است و دولت خود نمی‎تواند در این سرمایه‎گذاری مشارکت کند، از طرفی مسأله دیگر این بود که آیا سهام‎داران شرکت آمادگی واگذاری و یا تمایل مشارکت دیگری را دارند.

*توجه جدی استاندار گلستان به پروژه پتروشیمی

اغنامی به توجه جدی استاندار گلستان به پروژه پتروشیمی اشاره می‎کند و می‎گوید؛ از ابتدای سال ۱۳۹۷ پتروشیمی به‎عنوان یکی از پروژه‎های مهم و محوری مورد تأکید استاندار گلستان بود.

وی اضافه می‎کند؛ در نهایت بعد از مکاتبات و پیگیری‎های متعدد و نشست‎هایی که با معاون اقتصادی وزیر کشور مطرح شد در ۳۰ خردادماه ۱۳۹۷ در جریان سفر رحمانی‎فضلی، وزیر کشور به گلستان موضوع پتروشیمی در کارگروه اقتصادی مطرح شد و براساس مصوبه‎ای مقرر شد که مسأله طی سه ماه تعیین و تکلیف شود.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان تأکید می‎کند؛ با محوریت معاون اقتصادی وزیر کشور کمیته‎ای تشکیل و جلساتی در تهران برگزار شد و در آن مقطع که نمایندگان پتروشیمی ایران هم در جلسه حضور داشتند اعلام کردند این طرح دارای توجیه است و اصرار داشتند همین طرح انجام شود و براساس جمع‎بندی صورت‎گرفته نامه‎ای با امضای وزیر کشور به رئیس جمهور ارسال شد و ایشان هم به وزیر نفت دستور پیگیری دادند که این دستور ریاست محترم جمهور مبنای پیگیری‎های بعدی ما قرار گرفت.

اغنامی؛ اعتقاد دارد یکی از موراد مورد تأکید آن بود که پروژه پتروشیمی در سطح استان نیست و لزوماً باید در سطح ملی پیگیری می‎شد که این اتفاق هم افتاد.

وی تأکید می‎کند؛ اینکه گفته شد پتروشیمی گلستان باید توسط بخش خصوصی دنبال شود به‎معنی عدم حساسیت دولت روی این پروژه نیست و شاید به جرأت می‎توان گفت در کمتر جلسه‎ای بوده که موضوع پتروشیمی در اولویت مجموعه مدیریت استان و شخص استاندار نبوده باشد.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان می‎افزاید؛ استاندار گلستان پتروشیمی و راه‎آهن گرگان و مشهد را دو اولویت اساسی امسال دانستند این در حالی است که پروژه پتروشیمی گلستان یک طرح خصوصی است اما از لحاظ اهمیت در تراز راه‎آهن گرگان به مشهد قرار دارد.

* پتروشیمی گلستان بدون توجه به صادرات اقتصادی نیست/ تعیین‎وتکلیف پتروشیمی گلستان تا پایان امسال

اغنامی به توجیه و یا عدم توجیه اقتصادی پتروشیمی گلستان اشاره می‎کند و می‎گوید؛ ظرفیت تولید کود اوره در کشور پنج و نیم میلیون تن است که دو و نیم میلیون تن در کشور مصرف می‎شود و مابقی صادراتی است لذا هدف‎گذاری اصلی این طرح‎ها اگر جنبه صادراتی نداشته باشد فاقد توجیه است.

وی ابراز می‎کند، یکی از نواقص در پتروشمی گلستان نیاز به تقویت مدیریت پتروشیمی بود که این اقدام صورت گرفت، از طرفی کادر هیئت مدیره هم تقویت شد.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان به دیدار استاندار گلستان و جمعی از نمایندگان مردم گلستان در مجلس هم اشاره می‎کند و توضیح می‎دهد؛ وزیر نفت در آن جلسه گفتند اگر قرار باشد پروژه پتروشیمی با هدف تولید در داخل باشد توجیه اقتصادی ندارد و وقتی آخرین وضعیت پتروشیمی و صدور مجوزها را برای ایشان توضیح دادیم در همان جلسه با یکی از هلدینگ‎های نفت و گاز صحبت کردند.

اغنامی اعتقاد دارد اگر هلدینگ با شرکت پتروشیمی همکاری کند این پروژه در گلستان آغاز به کار کند و می‎افزاید؛ پروژه پتروشیمی گلستان تا پایان سال تعیین و تکلیف می‎شود.

مدیر عامل پتروشیمی استان گلستان نیز در خصوص این پروژه ابراز می‎کند؛ از آغاز پذیره‎نویسی تاکنون ۴۷۳ میلیون سهم یک هزار ریالی به ثبت رسیده که ارزش ریالی سرمایه ثبتی ۴۷۳ میلیارد ریال در صنایع پتروشیمی گلستان است.

اردشیر حسامی یادآور می‎شود، از این تعداد حدود ۲۳ تا ۲۵ درصد مربوط به سهام‎داران عمده و ۷۶ درصد سهام‎داران خرد هستند و از بین آنها حدود ۲۲ درصد شرکت‎های حقوقی و بقیه سهام‎داران حقیقی هستند که حدود ۷۶ درصد را شامل می‎شوند.

وی تصریح می‎کند؛ عده‎ای سهام را در فرابورس فروختند و عده‎ای نیز سهم خریدند اما تعداد سهام‎داران افزایش نیافته است.

اما در حالی که مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان فراهم نبودن شرایط استفاده از تسهیلات از اعتبارات مصوب پتروشیمی در صندوق توسعه ملی را به‎دلیل فقدان امکان تأمین وثیقه می‎داند اما مدیرکل پتروشیمی گلستان نظر دیگری دارد.

اردشیر حسامی می‎گوید؛ ۲۸۰ میلیون یورویی که برای پروژه پتروشیمی گلستان در صندوق توسعه بلوکه شد علت آن عدم تضامین لازم و وثیقه نبود بلکه علت آن این بود که این مسأله از حدود اختیارات بانک ملی که متولی پرداخت ارز بود خارج بود و قرار شد کنسرسیوم تشکیل شود تا از طریق آن بتواند منابع را تأمین کند، البته عواملی دیگری نیز در این موضوع وجود داشت که حل موضوع را از قدرت هیئت مدیره خارج می‎کرد.

وی ادامه می‎دهد؛ براساس همان موضوع بانک برای تضامین علاوه‎بر مرحله اجرای طرح، وثیقه ملکی به اندازه ۱۰ درصد مطالبه کرده بود که هیئت مدیره برای تأمین ۱۰ درصد تضامین ملکی، زمینی را خریداری کردند که ارزش سهام سهام‎داران حفظ شود و می‎توان گفت این کار فکر اقتصادی خوبی بود.

*۸۰ درصد به ارزش سهام سرمایه‌گذاران پتروشیمی اضافه می‎شود

مدیر عامل پتروشیمی استان گلستان؛ تنها راه حل مشکل پتروشیمی گلستان را در استفاده از سرمایه خارجی و یا سرمایه‎های داخلی منتسب به بخش خصوصی می‎داند و معتقد است ارزش سهام در فرابورس براساس عرضه و تقاضا مشخص می‎شود و مکانیزم‎های دیگری هم در این مهم دخیل هستند.

حسامی این نوید را به سهام‎داران می‎دهد که زیاد نگران کم شدن ارزش سهام خود در بورس نباشند و می‎گوید؛‎ زمین خریداری شده امروز ارزش پیدا کرده و اگر شرایط به همین منوال باشد ما به عنوان سود انباشته و تحت عنوان سهام جایزه در افزایش سرمایه آن را به سهام‎داران خواهیم داد که می‎توان گفت ۸۰ درصد به ارزش سهام سهام‎داران پتروشیمی اضافه شود.

وی در پاسخ به این پرسش که چقدر امید دارید ۵ هزار میلیارد تومان برای تکمیل پتروشیمی گلستان تأمین شود، پاسخ می‎دهد؛ در مجموع ۴۷۳ میلیارد ریال برای پتروشیمی گلستان جمع شده بود حال آنکه این پروژه چهار و نیم تا ۵ هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد و مقدار جمع‎آوری‎شده تنها یک درصد بوده و قرار بود مابقی آن از منابع دولتی تأمین شود که بعدها این مهم اجرا نشد و دولت از این طرح کنار کشید.

مدیرعامل پتروشیمی استان گلستان اعتقاد دارد اعتبار جمع‎آوری شده برای پروژه پتروشیمی گلستان همانند این است که کسی با یک میلیون تومان بخواهد خودروی ۱۰۰ میلیونی خریداری کند و تأکید می‎کند؛ مشکل عمده پتروشیمی گلستان منابع مالی است و ما در چند جهت به طور همزمان پروژه را پیش بردیم که صدور مجوزها از جمله آنها بود.

حسامی با اشاره به وجود برخی ادعاها مبنی بر اینکه طرح توجیه اقتصادی ندارد، بیان می‎کند؛ وزارت نفت می‎گفت پتروشیمی گلستان در اولویت طرح‎های وزارت نیست که این موضوع هم برطرف شد البته در اولویت نبودن به‎معنای نداشتن توجیه اقتصادی نیست.

وی تصریح می‎کند؛ براساس بررسی اقتصادی از جمله صنعتی که در آن مزیت رقابتی در دنیا داریم صنایع نفت و گاز است لذا می‎توان گفت پتروشیمی گلستان توجیه اقتصادی دارد و استان گلستان نیز برای اجرای این پروژه مزیت‎هایی را دارا است.

مدیرعامل پتروشیمی استان گلستان گفت: ما علاوه‎بر رفع مجوزها و مشکلاتِ این پروژه همزمان تلاش‎های زیادی داشته و مذاکراتی را با سرمایه‎گذاران داشتیم و برخی از این سرمایه‎گذاران نیز به مرحله نهایی رسیده و ما نسبت به این مسأله امیدواریم آنها هم توجیه‎پذیری طرح را پذیرفتند و نسبت به مشارکت در آن امیدوارند.

حسامی ابراز امیدواری کرد در کنار تأمین مالی، با استفاده از ظرفیت هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری گره کور مجتمع پتروشیمی گلستان باز شود.

مدیر عامل پتروشیمی استان گلستان می‎افزاید، کسانی که می‎خواهند نسبت به فروش سهام اقدام کنند از طریق کارگزاری و بورس می‎توانند برای فروش سهام در فرابورس اقدام کنند.

* عاقبت پروژه‎ای که از نگاه وزیر نفت برای گلستانی‎ها اقتصادی نیست!

در کنار مشکلاتی که گریبان‎گیر پتروشیمی گلستان را گرفته سخنان ضد و نقیض مسؤولان استان هم برای خود حکایتی دارد.

مدیرعامل پتروشیمی گلستان وجود ادعاهایی مبنی بر عدم توجیه اقتصادی پتروشیمی گلستان را رد می‎کند و می‎گوید؛ پتروشیمی گلستان توجیه اقتصادی دارد و وزارت نفت این پروژه را در اولویت طرح‎های وزارت نمی‎دانست که این موضوع به‎معنای نداشتن توجیه اقتصادی نیست.

مدیرعامل پتروشیمی گلستان در حالی چنین سخنانی را مطرح می‎کند که استاندار گلستان در چند روز اخیر در نشست خبری با اصحاب رسانه گلستان در این خصوص اظهار کرد: الان هم که با شما صحبت می‎کنم این امید را نمی‎دهم که پروژه پتروشیمی گلستان فردا آغاز شود اما از همان روز نخست تأکید کردم که پروژه‎های مسأله‎دار استان را تا حصول نتیجه پیگیری خواهم کرد.

سیدمناف هاشمی ادامه می‎دهد؛ به‎هیچ عنوان این پروژه در حال حاضر از نگاه وزیر نفت برای مردم گلستان اقتصادی نیست، البته شاید در آن مسائلی هم از جمله عدم شفافیت در حسابرسی‎ها و نوع استفاده‎ای که از تسهیلات گرفته‎شده، کردند وجود داشته باشد که ما همه این مسائل را بررسی کردیم.

وی تأکید می‎کند؛ ما نمی‎خواهیم با پروژه پتروشیمی گلستان برای عده‎ای خاص منفعت بیاوریم ما می‎خواهیم اگر اتفاق مطلوبی افتاد برای ۹۷ هزار سهام‎دار اتفاق بیفتد و البته نگاه ما توجه به مردم است.

استاندار گلستان ابراز می‎کند؛ اگر سازمان سرمایه‎گذاری وزارت نفت در این پروژه مشارکت کند این وعده را از وزیر جهاد کشاورزی رفتیم که تعاون روستایی هم در این خصوص مشارکت کند چراکه محصول اوره و آمونیاک به کار کشاورزان هم می‎آید، در واقع اگر این دو گزینه دولتی در پروژه پتروشیمی گلستان مشارکت کنند سرمایه‎گذاران خصوصی هم در این امر مشارکت خواهند داشت در غیر این صورت باز هم پروژه پتروشیمی به بن‎بست می‎خورد.

هاشمی می‎افزاید؛ ۹ سال است برای این پروژه اقدامی انجام نشد و امروز بعد از تلاش‌های انجام شده به اینجا رسیده‌ایم که یکی از راه‌های فعال شدن این سرمایه‌گذاری وارد شدن بخش خصوصی است.

وی تأکید می‎کند، یکی از برنامه‌های ما این است که در سفر رئیس جمهور به گلستان وزارت نفت در خصوص مشارکت در این پروژه مکلف و موظف شود.

از تصویب پروژه پتروشیمی گلستان در جریان سفر استانی هیئت دولت بیش از یک دهه می‎گذرد؛ پروژه‎ای که روزی بنا بود گلوگاه‎های بیکاری و معیشت مردم استان را رفع کند ۱۳ سال است که خاک می‎خورد و در رکود به سر می‎برد.

امیدواریم تلاش مجدد مسؤولان استان کلاف سردرگم پتروشیمی گلستان را باز کند و با از سرگیری این پروژه‎ی بر زمین‎مانده، ۱۰۰ هزار سهام‎دار را از بلاتکلیفی نجات دهند و درب دیگری از توسعه را به روی استان گلستان باز کنند.